Częste pytania

Będę prostym językiem ,korzystając jedynie z własnego doświadczenia i posiadanej wiedzy, pisał o rożnych sprawach, które , choć podstawowe, rodzą wiele nieporozumień świadczących o niezrozumieniu zagadnień,które rodzą i prowokują wiele pytań.  Niektóre z nich będą dotyczyły życia i śmierci , delikatnych i drażliwych emocjonalnie i światopoglądowo  spraw. Dlatego zaznaczam ,że jestem neutralny światopoglądowo i religijnie ,  nikogo nie chcę nawracać . Mówię po prostu jak jest , w moim odczuciu. To co napiszę ma charakter pogawędki przy kawie. Proszę nie traktować dosłownie przedstawianych licz i danych , ponieważ , biorą się one „z głowy” i mają jedynie przybliżać kierunek mojego myślenia. Nie jest to encyklopedia. To jedynie wynikające z wielu lat pracy subiektywne obserwacje. Jest to świat jakim go widzę. Być może jest inny . Kto to wie ?;)

Pytanie 1. Co to znaczy lekarz ginekolog?

Po studiach medycznych i zdaniu końcowego egzaminu, można wykonywać zawód lekarza.W tym momencie drogi zawodowej lekarz praktycznie nie potrafi samodzielnie zrobić niczego w ginekologii i położnictwie. Nie potrafi poprowadzić porodu, zszyć krocza itd. Żeby zostać specjalistą ginekologiem należy odbyć wieloletni staż na wielu oddziałach szpitalnych,wykonać wiele operacji , odbyć wiele kursów, szkoleń i zaliczeń. Na koniec zdać egzamin pisemny oraz ustny , po czym uzyskuje się tytuł Specjalisty Ginekologa i Położnika.Kiedyś był jeszcze stopień pośredni szkolenia tzw. specjalizacja pierwszego stopnia z końcowym tytułem Ginekolog -Położnik. Czyli gradacja tytułów i umiejętności to : lekarz, ginekolog-położnik,specjalista ginekolog-położnik. Najprościej zobaczyć co jest napisane na pieczątce , którą posługuje się lekarz. Oczywiście to tylko tytuły . Nie zawsze odzwierciedlają umiejętności. Lekarz bez specjalizacjji może posiadać dużą wiedzę . Znam lekarzy ginekologów , którzy są wybitnymi operatorami, lepszymi od specjalistów ginekologów. Itd. Jak to w życiu bywa. Jest różnie, jednakże generalnie, jeśli chodzi o umiejętności zawodowe, tytuł specjalisty ginekologii i położnictwa jest zwieńczeniem umiejętności zawodowych.

Zupełnie innym zagadnieniem są stopnie naukowe / doktor, doktor habilitowany/ i tytuły naukowe /profesor/. Niełatwo je zdobyć. Generalnie nie muszą mieć korelacji z umiejętnościami zawodowymi. Zdarzają się osoby z tytułem doktora, które nie posiadają specjalizacji z ginekologii. Tytuł doktora uzyskuje się po przedstawieniu i obronie rozprawy doktorskiej, która ma rozwiązywać pewien problem naukowy/ Np. Ile razy myszka uniesie najpierw prawą przednią nóżkę, po podrażnieniu prądem  12 V w lewe uszko :) , oczywiście to żartobliwy przykład egzemplifikujący zagadnienie/. Habilitację uzyskuje doktor po przejściu przez postępowanie habilitacyjne, a tytuł profesora to już ” łaska pańska”.  Tytuł doktora to na pieczątce Dr med. lub Dr n. med.  . Zdarzają się  sytuacje, gdy znajdziecie skrót Dr obok nazwiska lekarza. To Dr to tylko skrót ( tytuł) grzecznościowy. Można tak wyrażać się o koledze . O sobie ? . Może przesada … ;) .

Pytanie 2. Co to jest USG 2D,3D,4D  ?

Zacznę ostro: badanie 3D i4D na obecnym poziomie spotykanym w gabinetach jest do niczego niepotrzebne. Obserwuje się jakiś szał związany z tym badaniem. Mam w swoim aparacie usg tę opcję dlatego czuję się uprawniony do zabierania głosu. Jest to głównie bajer służący uciesze rodziców, a niepotrzebny dziecku. Zasadnicze badanie usg i nic go nie jest w stanie zastąpić obecnie , to badanie 2D. Ukazuje wszystkie szczegóły  anatomiczne dziecka ,przekroje itd. Z tych badań 2D, badający tworzy sobie we własnej wyobraźni obraz 3D. I jest to standard obowiązujący na całym świecie. Zobrazuję różnicę między 2D,3D,4D ( nie do końca jest to prawda w tej historii, ale oddaje różnicę tych badań) historyjką. Doktor zleca pacjentce RTG klatki piersiowej(2D). Pani myśli , ach zrobię lepiej, zrobię zdjęcie klatki piersiowej u fotografa(3D) , albo jeszcze lepiej , nakręcę na filmie klatkę piersiową w ruchu (4D) .Przynosi to do Doktora. A Doktor na to , no tak piękny biust, tylko płuc nie widzimy i dalej nie wiemy czy Pani jest zdrowa.  Tak na marginesie , gdyby to badanie 3D i 4D nazywało się np :” Badanie 4D w spektralnej modyfikacji laserem kosmicznym w ekstrapolowanej przestrzeni Gilberta w interpretacji Barona Munchausena” , to jeszcze więcej Pań , za jeszcze większe pieniądze, chciałoby je wykonać , zwłaszcza , gdyby wcześniej badanie to wykonała koleżanka i powiedziała ” A Ty jeszcze nie miałaś tego badania ?”

Pytanie 3. Dlaczego wykonujemy badanie USG I trymestru ciąży.( 11 tydzień do 13 tydzień ciąży ) ? Często , a nieprawidłowo nazywane „badaniem genetycznym”.

Głównym celem tego badania jest wykrycie wady genetycznej ( zespołu Downa, Edwardsa,Patau,Turnera ). W usg stawiamy podejrzenie nieprawidłowości , które jest wzmocnione badaniami z krwi a następnie  potwierdzone badaniem chromosomów z komórek ciążowych pobranych igłą z ciąży ( kosmówki , owodni, pępowiny). Celem tej procedury jest ewentualne usuniecie ciąży zgodnie z obowiązującym stanem prawnym , w wypadku poważnych wad dziecka . Proszę sobie odpowiedzieć , czy to jest badanie w interesie dziecka ? Nie mówię ,czy to dobrze ,czy niedobrze . Jednakże, uważam ,że trzeba się zastanowić jaką cywilizację tworzymy , kiedy 350 000 ciężarnych co roku w Polsce wykonuje badanie , na początku ciąży , które jest niejako przeciwko dziecku . Sam nie jestem przeciwnikiem tego badania, informuję ,zlecam je i wykonuję. Jednakże uważam ,że trzeba wiedzieć po co się je wykonuje.Oczywiście w tym badaniu można wykryć również nieprawidłowości ,które można leczyć.  Te jednak można zdecydowanie dokładniej zdiagnozować w wyższej ciąży, kiedy jest za późno na przerwanie ciąży zgodnie z prawem . Tak na marginesie ,ryzyko wady genetycznej w ciąży to około 1 na tysiąc ciąż. Natomiast ryzyko nieprawidłowości naczyniowej w mózgu człowieka dorosłego to około 8 na tysiąc ludzi ( taka nieprawidłowość grozi udarem mózgu , zgonem, porażeniami nerwowymi). Jakoś nie widzimy by naganiano nas masowo na tomografię mózgu. Być może dlatego ,że nie ma jeszcze tomografu na każdej ulicy w mieście. Jak już będą , na pewno to się zmieni. ;))) . W innym miejscu poruszę temat wiarygodności tych badań , bo nie są to badania na sto procent wiarygodne.

Pytanie4. Czy istnieje inna metoda diagnostyki wad genetycznych (zespołu Downa,Edwardsa,Patau) ?

Tak . Od pewnego czasu jest możliwość pobrania krwi ciężarnej i wyodrębnienia z niej DNA płodowego, ponieważ DNA dziecka przedostaje się do krwi matki podczas ciąży. Badanie tego DNA (dziecka) odpowiada nam na pytanie czy dziecko jest wolne od tych wad , czy nie. Wiarygodność metody wynosi prawie 100%. Można to badanie wykonać po 12 tygodniu ciąży. Koszt badania to około 2000zł. Oczywiście nie traci znaczenia badanie USG ( 2D ) , bo dziecko , na przykład, może nie mieć głowy ( okropne ,ale się zdarza ), a USG uwidacznia takie nieprawidłowości.

Pytanie5. Czy powinnam sama badać swoje piersi ?

Bezwzględnie tak. Można sobie dzięki temu życie uratować. Badanie zajmuje trzydzieści sekund. Powinno być wykonane zaraz po miesiączce.A jak już nie ma miesiączki to raz w miesiącu. Technika dowolna. ( Te przewodniki ,czy ryciny ,jak to robić , tylko zniechęcają do badania bo sugerują,że to coś trudnego). Chodzi po prostu o to ,żeby poznać budowę własnego sutka. Często jest tam mnóstwo guzków. Bez paniki.Takie sutki też istnieją. Po dziesięciu latach comiesięcznego dotykania  nauczą się Panie budowy własnego sutka . I tak jak jest ,jest dobrze .A gdyby coś sie tam pojawiło nowego lub innego wtedy bezwzględnie należy się udać do lekarza. Szukamy więc zmiany w stosunku do tego co mamy cały czas. Może nie będzie wtedy tragedii, gdy młode dziewczyny przychodzą z guzami średnicy czterech centymetrów. Katastrofa. Guz do jednego centymetra z reguły nie daje przerzutów. Do dwóch centymetrów rzadko powoduje przerzuty. A takiego guza zawsze wykryjesz jeśli badasz się regularnie. Guz bez przerzutów to choroba lokalna ( wycięcie zmiany z marginesem i wracasz do pełni zdrowia). Guz z przerzutami to choroba uogólniona. Powtarzam, trzydzieści sekund raz w miesiącu ratuje czasem życie. Wielokrotnie pomagałem w diagnozowaniu raka sutka u pacjentek trzydziestoletnich. A choroba zdarza się również w młodszym wieku. Trzydzieści sekund miesięcznie , to sześć minut w ciągu roku.

Pytanie6. Co to jest badanie cytologiczne( cytologia ) ?

Wykrywa raka szyjki macicy ,oraz stany ,  które mogą prowadzić do raka , na wiele lat przed jego wystąpieniem. Tak więc Panie,  które regularnie wykonują to badanie nigdy nie powinny zachorować na raka szyjki macicy, gdyż wszystkie nieprawidłowości , które mogłyby spowodować tego raka są wykrywane odpowiednio wcześniej , by skutecznym leczeniem nie dopuścić do wystąpienia raka szyjki macicy. Rak bardzo łatwy do wykrycia . Niestety , przychodzą Panie, które nie badały się przez wiele lat , z bardzo zaawansowanymi nowotworami tego narządu. Katastrofa. Badanie jest zupełnie bezbolesne .Polega na założeniu odpowiedniego wziernika do pochwy i pobraniu  atraumatyczną szczoteczką ( szczoteczką przecieramy powierzchnię ) , wymazu z szyjki macicy i sklepień pochwy ( ścianek pochwy ). Koszt około czterdziestu złotych , pięć minut , a można sobie życie uratować. Jak często takie badanie należy wykonać ? NFZ zaleca co trzy lata, Towarzystwo Ginekologiczne co rok . Osobiście polecam co dwa lata , jednakże ostatnio obserwowane przypadki skłaniają mnie do sugerowania częstszego wykonywania tego badania. Oczywiście jak każde badanie , nie jest ono na sto procent wiarygodne , lecz na około 60% do 85 %. Dlatego pierwsze dwa badania w życiu najlepiej wykonać w odstępie jednego roku. Jeśli są dobre , można zwiększyć odstęp między badaniami. Do niedawna obowiązywała ocena według skali Papanicolau ( stopień pierwszy do stopnia piątego ), obecnie zastąpiona została systemem klasyfikacji Bethesda. Najczęstszym nowotworem u kobiet to nowotwory płuc , następnie sutka , jelita grubego i szyjki macicy. Niestety rak sutka i szyjki macicy mimo , przeważnie łatwego diagnozowania        ( sutek nieco trudniejszy do diagnostyki od szyjki  ) , nadal zbierają okropne żniwo w naszym kraju. Drogie Panie !!!   Wasze zdrowie w Waszych rękach  !!!!  Dbajcie o nie !!! Badania te powinna zacząć wykonywać każda kobieta od około dwudziestego drugiego roku życia ( lub w ciągu roku do dwóch lat po rozpoczęciu współżycia ) do siedemdziesiątego roku życia .